ICTU – Projectmanagement ontwikkeling nieuw DigiD

Circa 11 miljoen Nederlanders maken gebruik van DigiD, bijvoorbeeld om zich te identificeren bij het aanvragen van toeslagen en studiefinanciering of bij het doen van de belastingaangifte. Sinds de introductie van DigiD in 2005 zijn er steeds meer overheidsorganisaties gebruik van gaan maken. Dat zorgde voor een sterke vraag naar nieuwe functionaliteiten en integratie met andere voorzieningen. Vier jaar na de introductie werd geconstateerd dat de opzet van het toenmalige DigiD niet langer voldeed. De kosten voor wijzigingen en uitbreidingen begonnen daarnaast de pan uit te rijzen. DigiD moest opnieuw gebouwd worden. ›

Het ministerie van BZK maakte de ICT uitvoeringsorganisatie ICTU verantwoordelijk voor de totstandkoming van het nieuwe DigiD en Logius zou de voorziening gaan beheren. ICTU zocht vervolgens een ervaren projectmanager bij verschillende partijen die niet zouden meedingen naar de ontwikkelopdracht. Ronald Spoor van MezzaLama werd uiteindelijk geselecteerd op basis van zijn staat van dienst, presentatie en zijn visie op deze grootschalige nieuwbouw.


v.l.n.r. Hans Verweij, Ronald Spoor, Wiepke Maljers

 

Project goed op orde

Ronald Spoor vertelt: “We schreven een aanbesteding uit en selecteerden een consortium van twee partijen voor de nieuwbouw. We hadden de projectstart goed op orde. Bij de kick-off in 2010 waren alle stakeholders duidelijk betrokken. Tijdens het ontwerp werkten we met schetsen van de gebruikersinterface om de werking van het nieuwe systeem zo helder mogelijk te krijgen. Op basis van een aantal proof-of-concepts konden we de grootste technische risico’s meteen aanpakken. En een onafhankelijk testteam controleerde voortdurend de kwaliteit van opleveringen. Een prima start dus. Toch liep het daarna niet lekker.” ›

Hans Verweij, directielid ICTU en destijds vanuit Logius verantwoordelijk voor DigiD, vult aan: “De oplevering van de infrastructuur bleef uit waardoor we lange tijd het zicht op de daadwerkelijke voortgang misten. In de zomer van 2011 bleek overduidelijk dat de ontwikkeling niet op schema lag. Bovendien was het bestek nog niet overal goed gevolgd.”


 

Crisismanagement

“We hebben hard aan de rem getrokken,” vervolgt Ronald Spoor. “Doormodderen was geen optie. Op directieniveau vond stevig overleg plaats en uiteindelijk kreeg ik samen met de projectmanager van het consortium, van alle partijen de ruimte om het project los te trekken. We hebben een complete vleugel van het ICTU-gebouw ontruimd en daar alle betrokkenen bij elkaar aan het werk gezet. Iedereen werkte conform één plan en één rapportagelijn. Ook hebben we het wijzigingenbeheer heel strak gehouden.” ›

Wiepke Maljers, eveneens directielid van ICTU, merkte vanaf dat moment meteen verschil. “Het was geen wij-zij meer. Specialisten van alle partijen zaten bij elkaar, konden snel schakelen en hielden elkaar scherp. Alle stakeholders, projectmedewerkers en bovenal de projectmanagers zaten boven op de bal. Deze aanpak werkte.”


 

Lichtend voorbeeld

“Een wij-zijn-DigiD-gevoel heerste er, niet alleen bij het projectteam, maar ook binnen de stuurgroep,” vertelt Hans Verweij. “En in minder dan vijf maanden werd het vernieuwde systeem opgeleverd. Die periode is naar mijn idee een lichtend voorbeeld van hoe een groot ICT-project moet verlopen. Het eindresultaat werd in een audit als uitstekend beoordeeld en de migratie van het oude naar het nieuwe DigiD verliep ook zonder noemenswaardige hobbels. Dat is toch indrukwekkend voor een systeem met miljoenen gebruikers.” ›

Wiepke Maljers realiseert zich: “Je bent toch ook in dit soort projecten erg afhankelijk van de persoonlijke kwaliteiten van mensen. We zijn blij met Ronald als projectmanager. Door op alle niveaus goed te schakelen met betrokkenen en door pragmatisch en doelgericht te werk te gaan, heeft hij de ontstane impasse opgelost en gezorgd voor een uitstekend resultaat.”


 

Ronald Spoor heeft na de migratie de ontwikkeling van nieuwe functionaliteit begeleid waaronder DigiD-buitenland dat in 2013 is opgeleverd. Daarnaast heeft ICTU hem gevraagd om bij te springen bij een ander groot en complex project en om het ICTU-kwaliteitsplan te schrijven.